Każdy, kto rozpoczyna własną działalność gospodarczą, musi pamiętać o tym, że jednym z jego obowiązków będzie płacenie podatków. Wyróżnia się, chociażby podatek liniowy, dochodowy czy VAT. Warto z pewnością dowiedzieć się jak najwięcej o przepisach, które się z nimi wiążą, aby lepiej przygotować się na wszelkie koszty związane z prowadzeniem biznesu. Informacje zawarte w tym artykule z pewnością pomogą wielu przedsiębiorcom, a szczególnie tym, którzy otwierają swoją pierwszą firmę.

Ogólna definicja podatku

Wielu przedsiębiorców uważa podatki tylko i wyłącznie za przykry obowiązek, jaki narzuca państwo na swoich obywateli. Warto jednak dokładnie przyjrzeć się jego definicji, która określa go jako publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu czy gminy, które wynika z ustawy podatkowej. Należy podkreślić, że pełnią one rolę 1 z podstawowych dochodów budżetu, jakie umożliwiają pokrycie wydatków państwa, sprawiając, że dochodzi do redystrybucji dochodu i majątku narodowego pomiędzy podatnikami a państwem i samorządami terytorialnymi. Służą również do stymulacji gospodarki, znacząco wpływając na kierunki działania jednostek, a także kierunki oraz tempo ich rozwoju, dzięki czemu można liczyć na wszelkiego typu ulgi podatkowe lub specjalne strefy ekonomiczne.

Podatek dochodowy dla firm – czym jest?

Jakie podatki płaci przedsiębiorca osiągający jakiekolwiek przychody? Musi się on liczyć z obowiązkiem płacenia podatku dochodowego, a przy jego wysokości największe znaczenie ma forma opodatkowania, jaką zadeklarował podatnik. Według ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, można wybierać spośród 2 możliwości, a są to: skala podatkowa w wysokości 12% i 32% od nadwyżki dochodu wynoszącego 120 000 zł i podatek liniowy równy 19%. Poza tym dokumentem wyróżnia się także zryczałtowane formy opodatkowania, takie jak ryczałt ewidencjonowany oraz karta podatkowa, która jest jednak niedostępna dla nowych przedsiębiorstw, a do tego obecnie stosują jej tylko podmioty korzystające z niej od 2021 roku. W opcjach wymienionych w ustawie o PIT podatek określa się za pomocą stawki procentowej, obliczając go od dochodu.

Podatek dochodowy dla firm, jaki przedsiębiorcy płacą w postaci ryczałtu ewidencjonowanego, jest uzależniony, od przychodu, który osiągają i obowiązującej stawki ryczałtu przypisanej dla konkretnej działalności. Koszty uzyskania przychodu w odróżnieniu od skali podatkowej czy podatku liniowego pozostają bez wpływu na wysokość podatku.

Podatek płacony w postaci karty jest z kolei całkowicie niezależny od przychodu i kosztów uzyskania przychodów, gdyż ustala się jego jednolitą stawkę w każdym roku podatkowym.

Co trzeba wiedzieć o skali podatkowej zwanej zasadami ogólnymi?

Jeśli chodzi o podatki przedsiębiorcy, to najpopularniejszą i podstawową formą opodatkowania dochodów jest skala podatkowa, którą przyjmuje się z urzędu, w związku z czym obejdzie się bez składania oświadczenia przez podatników przy jej wyborze. Może ona wynosić 12% lub 32%, a tę pierwszą stawkę stosuje się przy dochodach wynoszących mniej niż 120 000 zł rocznie, pomniejszając jeszcze podatek o kwotę zmniejszającą. Po przekroczeniu wspomnianego progu podatkowego trzeba płacić 10 800 zł i 32% od nadwyżki powyżej 120 tys. zł.

Warto dodać, że przedsiębiorcy mają możliwość pomniejszenia swojego dochodu o wartość składek ZUS na ubezpieczenie społeczne, jakie zapłacili w danym okresie rozliczeniowym. Od lipca 2022 roku zabronione jest z kolei obniżenie dochodu o ulgę dla klasy średniej ze względu na całkowitą likwidację tej ulgi. Istnieje za to opcja nieuiszczania podatku w sytuacji dochodu wynoszącego maksymalnie 85 528 zł, gdy korzysta się z ulgi na powrót, a także dla rodzin 4+ lub seniorów aktywnych zawodowo. Zasady ogólne pozwalają przedsiębiorcom skorzystać z wszelkiego typu ulg podatkowych podczas rocznego rozliczania dochodu, takich jak ulgi na dzieci czy internet.

Szczegółowe informacje o podatku liniowym

Zastanawiając się, jakie są podatki w Polsce, trzeba pamiętać także o podatku liniowym cechującym się stałą stawką wynoszącą równe 19%, różniąc się tym od tego, który płaci się na zasadach ogólnych, gdyż bez znaczenia jest tutaj wysokość dochodów, jakie osiąga przedsiębiorca.

Tego typu podatki dla firm opłaca się przede wszystkim osobom osiągającym dochody powyżej 130 000 zł rocznie, licząc się jednocześnie z tym, że ta forma opodatkowania uniemożliwia stosowanie sporej części ulg podatkowych i wspólne rozliczenie z małżonkiem. Istnieje tylko opcja odliczenia od dochodu wartości składek ZUS na ubezpieczenie społeczne, które przedsiębiorca zapłacił w danym okresie, a ze względu na nowelizację polskiego ładu 2.0 także składki zdrowotne do limitu rocznego wynoszącego aktualnie 8700 zł, lecz zmieniającego się z każdym kolejnym rokiem.

Należy podkreślić, że niektórzy są pozbawieni możliwości skorzystania z tej formy opodatkowania. Może to uniemożliwiać, chociażby świadczenie usług na rzecz byłego lub aktualnego pracodawcy, co odnosi się do usług o identycznym charakterze, jak praca wykonywana kiedyś lub teraz przez podatnika na etacie, a przepis ten dotyczy tego samego roku podatkowego.

Podstawowa wiedza odnośnie ryczałtu

Ryczałt ewidencjonowany jest uproszczoną formą opodatkowania, w której podatek rozlicza się od osiągniętego przychodu, co jest równoznaczne z brakiem uwzględniania kosztów uzyskania przychodu. To rozwiązanie w efekcie jest bardzo korzystne dla osób nieponoszących zbyt wysokich kosztów. Aby skorzystanie z tej opcji było możliwe, konieczne jest spełnienie przez podatników właściwych warunków, takich jak:

• nieprzekroczenie określonego limitu obrotów
• opodatkowanie rodzaju prowadzonej działalności w postaci ryczałtu
• brak świadczenia usług na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy

Wysokość stawki ryczałtu uzależnia się od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, a obecnie wyróżnia się następujące stawki – 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14%, 15%, 17%. Ich szczegółowy wykaz mieści się w art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od części przychodów, jakie osiągają osoby fizyczne. Ta forma, tak samo jak podatek liniowy, całkowicie uniemożliwia korzystanie z ulg podatkowych i wspólne rozliczenie z małżonkiem.

Czym wyróżnia się karta podatkowa?

Karta podatkowa charakteryzuje się brakiem jakiegokolwiek związku pomiędzy wysokością płaconego podatku a rzeczywiście osiąganym dochodem z prowadzonej działalności gospodarczej. Wpływ na jej stawkę mają takie czynniki, jak:

• liczba ludności miejscowości, gdzie prowadzi się działalność
• wielkość zatrudnienia
• typ wykonywanych usług
• rozmiar działalności podatnika

Korzystanie z karty podatkowej przysługuje podatnikom prowadzącym określonym rodzaj działalności bez przekraczania limitu zatrudnienia, a pełną listę można znaleźć w art. 23 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. W liczbie pracowników uwzględnia się osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę nakładczą i członków rodziny, którzy mają inne miejsce pobytu stałego lub czasowego od podatnika. Trzeba pamiętać o tym, że karta funkcjonuje bez uwzględnienia ulg podatkowych oraz wspólnego rozliczenia.

Czym jest podatek VAT?

Vat, zwany inaczej podatkiem od towarów i usług, to podatek obrotowy, który obciąża tzw, wartość dodaną na wszystkich etapach produkcji oraz dystrybucji danych dóbr. Warto pamiętać, że VAT uzyskany ze sprzedaży towarów Klientom różni się od zapłaconego przy zakupie produktów (podatek naliczony). Obecnie występuje on w 3 stawkach wynoszących: 23%, 8% i 5%. Istnieje także stawka preferencyjna równa 0%, jaką można stosować dopiero, gdy spełni się właściwe warunki. Czasami zdarza się także zetknąć ze stawką “zw” (zwolnienie z VAT) czy “np” (nie podlega).

Aby dowiedzieć się, jaką stawką VAT należy opodatkować swoją działalność, trzeba zapoznać się z treścią ustawy o podatku od towarów i usług. Jego podstawowa stawka w Polsce wynosi 23%, a równą 8% stosuje się, jeśli chodzi o towary oraz usługi uwzględnione w załączniku 3. do ustawy o VAT, a także dostawę, budowę, remont, modernizacja, termomodernizacja lub przebudowa obiektów budowlanych bądź ich części, które zalicza się do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Zmniejsza się ona do 5% w przypadku towarów określonych w załączniku 10. do ustawy o VAT, gdzie wymienia się podstawowe produkty żywnościowe, do jakich należą: chleb, zbożowe artykuły spożywcze, nabiał, przetwory mięsne i soki, a także książki czy czasopisma specjalistyczne.

W jakich sytuacjach można liczyć na zwolnienie z podatku VAT?

Część czynności, jakie wykonuje się w związku z prowadzoną działalnością, automatycznie zwalnia się przedmiotowo z opodatkowania VAT, a wymieniono je w art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług. Przedsiębiorcy rozpoczynający swój pierwszy biznes mają jednak możliwość podjęcia decyzji o zwolnieniu podmiotowym z VAT, czyli z uwagi na osiągany obrót wynoszący maksymalnie 200 tys. zł rocznie. W takiej sytuacji trzeba pilnować wysokości osiąganego dochodu, gdyż w chwili przekroczenia limitu zachodzi konieczność rejestracji do VAT jako czynny podatnik, a czynność będąca przyczyną przekroczenia jest już opodatkowana.

Zdarza się, że przedsiębiorcy w chwili pierwszej sprzedaży muszą pełnić funkcję czynnych podatników VAT, jeśli zajmują się dostawami towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy czy opodatkowanym podatkiem akcyzowym zgodnie z właściwymi przepisami oprócz energii elektrycznej, wyrobów tytoniowych i samochodów osobowych. Dotyczy to również budynków, budowli lub ich części, terenów budowlanych, nowych środków transportu oraz takich towarów, jak preparaty kosmetyczne i toaletowe, komputery, wyroby elektroniczne czy optyczne, sprzęty elektryczne, a także maszyny oraz urządzenia niesklasyfikowane nigdzie indziej. Należy wskazać również hurtowe i detaliczne części oraz akcesoria do pojazdów samochodowych i motocykli. Ponadto, obowiązek bycia czynnym podatnikiem VAT już od samego początku mają osoby świadczące usługi rolnicze, doradcze (poza doradztwem rolniczym dotyczącym uprawy i hodowli roślin oraz zwierząt, a także mających związek z przygotowaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego)m a do tego jubilerskie, ściągania długów razem z factoringiem czy bez siedziby działalności gospodarczej w kraju.

Podatek dochodowy a VAT

Jak ma się podatek dochodowy do VAT? Funkcjonują one obok siebie w ramach prowadzonej działalności, będąc od siebie niemal całkowicie niezależnymi. Opodatkowanie konkretnej transakcji podatkiem VAT nie musi być równoznaczne z podleganiem przez nią podatkowi PIT lub CIT.

Warto dodać, że podatek VAT nie stanowi kosztu przychodu oprócz wyjątków wymienionych w ustawie o PIT i CIT, gdyż według reguły należy go odliczyć. Kwota VAT ma również wpływ na wartość początkową środków trwałych na gruncie ustaw o podatkach dochodowych. Jego nieodliczalna część prowadzi do wzrostu kosztu uzyskania przychodu poprzez odpisy amortyzacyjne, jakie liczy się od wyższej wartości początkowej.

Podatek liniowy a VAT

Podatek liniowy i VAT są zupełnie różnymi kwestiami podatkowymi, z jakimi muszą się mierzyć przedsiębiorcy. W przypadku pierwszego z nich, stawka jest zawsze taka sama bez względu na wysokość uzyskiwanych przychodów w przeciwieństwie do VAT-u, który liczy się od wartości dodanej i ma związek jedynie ze sprzedażą towarów i usług. Należy jednak podkreślić, że osoby prowadzące działalność gospodarczą wybierające podatek liniowy i tak mają obowiązek rozliczania się z VAT, gdy w ich biznesie dochodzi do przekroczenia pewnego progu obrotu.

Podatek od nieruchomości i czynności cywilnoprawnych

Mając własną nieruchomość, przedsiębiorca powinien liczyć się z obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości, a ustaleniem jego wysokości zajmuje się co roku organ wykonawczy, wydając odpowiednią decyzję

Jeśli chodzi o zawieranie umów z osobami, które nie prowadzą działalności gospodarczej, czasami trzeba zapłacić PCC, którego stawka zależy głównie od rodzaju zawartej umowy.

Wiedza na temat poszczególnych rodzajów podatków z pewnością jest niezwykle przydatna w momencie, gdy po raz pierwszy rozpoczyna się własną działalność gospodarczą. W ten sposób można od razu przygotować się na pewne koszty związane z zakładanym biznesem, dzięki czemu później uniknie się nieprzyjemnych zaskoczeń. Trzeba pamiętać, że płacenie ich jest obowiązkiem każdego przedsiębiorcy, choć w niektórych przypadkach można te kwoty zmniejszyć.